ارزیابی توشه‌ی دنیایی و اخروی

چیزی بدتر از شرّوبدی نیست جز کیفر و عذاب آن، و چیزی نیکوتر از خیرونیکی وجود ندارد جز پاداشی که بر آن مقرر گشته. هر چیزی از دنیا، شنیدنش از دیدنش بزرگ‌تر و با عظمت‌تر است و هر چیزی از آخرت، دیدن آن از شنیدنش باعظمت‌تر و بااهمیت‌تر است. پس (اکنون که در این دنیا هستید) باید به جای آنچه در آخرت می‌توان دید، به شنیدن آن و از هر چه نهان است به خبر آن بسنده نمایید.
بدانید آنچه از دنیای شما کم شود و به آخرت‌تان اضافه گردد، بهتر است از این‌که از آخرت شما کم شود و به دنیاتان اضافه گردد؛ چه بسا کم‌شده‌ای که سود به همراه دارد، و افزوده‌شده‌ای که زیان‌بار بوده است. همانا به آنچه فرمان داده شده‌اید (و برای‌تان مجاز است)، گسترده‌تر از چیزی است که شما را از آن باز داشته‌اند و آنچه بر شما حلال است، بیش از چیزی است که بر شما حرام کرده‌اند؛ پس آنچه را که اندک است برای آنچه بسیار است، ترک کنید و محدود را به خاطر آنچه گسترده است، رها سازید.
خداوند روزی شما را بر عهده گرفته و ضمانت فرموده و شما را به انجام عمل فرمان داده است. بنابراین نباید نسبت به آنچه برای شما تضمین شده، در برابر آنچه بر شما واجب شده است کوشاتر باشید. با همه این‌ها، به خدا قسم شک و تردید بر شما عارض گردیده و با یقین‌تان به هم آمیخته شده است، تا آنجا که گویی (تلاش برای رسیدن) به آنچه از طرف خدا برای‌تان ضمانت شده (یعنی روزی)، بر شما واجب است و آنچه بر شما فرض و واجب گردیده (یعنی عمل و عبادت)، از شما برداشته شده و وجوب آن از میان رفته است.
پس به سوی عمل (صالح) بشتابید و از مرگ ناگهانی بترسید؛ زیرا امیدی به بازگشت «عمر» نیست، آن‌گونه که به بازگشت «روزی» هست. آنچه امروز از رزق و روزی‌ها از دست می‌رود، امید است فردا به دست آید، ولی آنچه دیروز از عمر گذشته، امروز امیدی به بازگشتش نیست. به آینده (ای که نیامده) امیدی است و برای گذشته‌ای که رفته، غیر از ناامیدی نیست. «پس چنان که سزاوار خداست تقوا پیشه کنید و نمیرید مگر در حالی که مسلمان باشید (در برابر خدا و فرامین و احکامش تسلیم باشید)»۱.»۲


۱-اشاره به آیه‌ی شریفه ۱۰۲ از سوره مبارکه آل عمران 《اتَّقُو اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَ لَاتَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنتُم مُّسْلِمُونَ》
۲- نهج البلاغه، خطبه ۱۱۴



نقل شده در #کنز_البلاغه_(جلد_اوّل) #گنجینه‌ای_از_فرمایشات_گران‌بهای_امیرالمؤمنین_امام_علی_علیه‌السلام، #محمّدرضا_باوفا، نشر #اندیشمندان_جوان، صص ۱۸۰ و ۱۸۱